เหตุและผลของกรรม

                   เรื่องจริงที่ปรากฏในพระสูตร “จูฬกัมมวิภังคสูตรที่ 5  ซึ่งองค์สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ตอบข้อสงสัยของ “ศุภมานพ” ถึงเรื่องความแตกต่างของผู้ที่เกิดมาเป็นมนุษย์ไว้อย่างน่าฟัง

                   สมัยหนึ่ง พระพุทธเจ้า ประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี  สุภมานพ โตเทยยบุตร ได้เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้ายังที่ประทับ พอนั่งเรียบร้อยแล้ว ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

                  “ ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ อะไรหนอแลที่เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้พวกมนุษย์ที่เกิดเป็นมนุษย์อยู่ ปรากฏความเลวและความปราณีต มนุษย์ทั้งหลายย่อมปรากฏมี อายุสั้น อายุยืน มีโรคมาก มีโรคน้อย มีผิวพรรณทราม มีผิวพรรณงาม มีศักดาน้อย มีศักดามาก  มีโภคะน้อย มีโภคะมาก  เกิดในสกุลต่ำ เกิดในสกุลสูง ไร้ปัญญา มีปัญญา

                   ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ อะไรหนอแล ที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยให้ผู้ที่เกิดเป็นมนุษย์ทรามและประณีต”

                   พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

                   “ดูกรมานพ สัตว์ทั้งหลายมีกรรมเป็นของตน เป็นทายาทแห่งกรรม มีกรรมเป็นกำเนิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรมเป็นที่พึ่งอาศัย กรรมย่อมจำแนกสัตว์ทั้งหลายให้ทรามและปราณีต”

1.   สตรีหรือบุรุษมักทำ ปาณาติบาต เป็นคนเหี้ยมโหดหมกมุ่นอยู่ในการประหัตประหาร ไร้เมตตาการุณย์ ด้วยกรรมนั้นซึ่งถือปฏิบัติพรั่งพร้อมถึงที่แล้ว ตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก หรือมิฉะนั้นหากมาสู่ความเป็นมนุษย์จะเกิด ณ ที่ใด ๆ ในภายหลังก็จะเป็นคนมีอายุlสั้น                                                                                                    สตรีหรือบุรุษผู้ละเว้น ปาณาติบาต มีเมตตาการุณย์มักเกื้อกูลแก่สรรพสัตว์ ด้วยกรรมนั้น ซึ่งถือปฏิบัติพรั่งพร้อมถึงที่แล้ว ตายไปย่อมเข้าถึงสุคติภูมิ โลกสวรรค์  หรือมิฉะนั้นหากมาสู่ความเป็นมนุษย์ จะเกิด ณ ที่ใด ๆ ในภายหลังก็จะเป็นคนมีอายุยืน   

2.   สตรีหรือบุรุษผู้มีนิสัย ชอบเบียดเบียนทำร้าย สัตว์ทั้งหลาย ด้วยมือ ท่อนไม้ หรือศัสตรา ด้วยกรรมนั้น ซึ่งถือปฏิบัติพรั่งพร้อมถึงที่แล้ว  ตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก หรือมิฉะนั้น หากมาสู่ความเป็นมนุษย์จะเกิด ณ ที่ใด ๆ ในภายหลังก็จะเป็นคนมีโรคมาก            

สตรีหรือบุรุษผู้ไม่มีนิสัยชอบ เบียดเบียนทำร้าย  สัตว์ทั้งหลาย  ซึ่งถือปฏิบัติพรั่งพร้อมถึงที่แล้ว ตายไปย่อมเข้าถึง สุคติ โลกสวรรค์ หรือมิฉะนั้น หากมาสู่ความเป็นมนุษย์ จะเกิด ณ ที่ใด ๆ ใน ภายหลังก็จะเป็นคนมีโรคน้อย

3.   สตรีหรือบุรุษผู้เป็นคนมักโกรธ  เคียดแค้นง่าย ใครว่ากล่าวนิดหน่อย ก็ขัดใจ พลุ่งพล่าพยาบาท แสดงความขึ้งเคียดให้ปรากฏ ด้วยกรรมนั้น ซึ่งถือปฏิบัติพรั่งพร้อมถึงที่แล้ว ตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก หรือมิฉะนั้นหากมาสู่ความเป็นมนุษย์จะเกิด ณ ที่ใด ๆ ในภายหลัง  ก็จะเป็นคนมีผิวพรรณทราม                                                                                           
สตรีหรือบุรุษผู้ไม่มักโกรธ  ด้วยกรรมนั้น ซึ่งถือปฏิบัติพรั่งพร้อมถึงที่แล้ว  ตายไปย่อมเข้าถึง สุคติ โลกสวรรค์ หรือมิฉะนั้น หากมาสู่ความเป็นมนุษย์ จะเกิด ณ ที่ใด ๆ ในภายหลังก็จะเป็นคนน่าเลื่อมใส (รูปร่างหน้าตาชวนมอง)    

4.   สตรีหรือบุรุษผู้มีใจริษยา คนอื่นได้ลาภ ได้รับความเคารพนับถือกราบไหว้บูชา ก็ไม่สบายใจทนไม่ได้ ด้วยกรรมนั้น ซึ่งถือปฏิบัติพรั่งพร้อมถึงที่แล้ว   ตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก หรือมิฉะนั้นหากมาสู่ความเป็นมนุษย์ จะเกิด ณ ที่ใด ๆ ในภายหลัง ก็จะเป็นคนมีศักดาน้อย

สตรีหรือบุรุษผู้ไม่มีใจริษยา ด้วยกรรมนั้น ซึ่งถือปฏิบัติพรั่งพร้อมถึงที่แล้ว  ตายไปย่อมเข้าถึงสุคติ โลกสวรรค์ หรือมิฉะนั้นหากมาสู่ความเป็นมนุษย์ จะเกิด ณ ที่ใด ๆ ในภายหลังก็จะเป็นคนมีศักดามาก    

5.   สตรีหรือบุรุษผู้ไม่บำเพ็ญทาน  ไม่ให้ปันข้าว น้ำ เครื่องนุ่งห่ม เป็นต้น  ด้วยกรรมนั้น ซึ่งถือปฏิบัติพรั่งพร้อมถึงที่แล้ว ตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก หรือมิฉะนั้นหากมาสู่ความเป็นมนุษย์ จะเกิด ณ ที่ใด ๆ ในภายหลัง ก็จะเป็นคนมีโภคะน้อย                         

สตรีหรือบุรุษผู้บำเพ็ญทาน ให้ปันข้าว น้ำ ผ้านุ่งห่มเป็นต้น ด้วยกรรมนั้น ซึ่งถือปฏิบัติพรั่งพร้อมถึงที่แล้ว  ตายไปย่อมเข้าถึงสุคติ โลกสวรรค์ หรือมิฉะนั้นหากมาสู่ความเป็นมนุษย์ จะเกิด ณ ที่ใด ๆ ในภายหลังก็จะเป็นคนมีโภคะมาก

6.   สตรีหรือบุรุษผู้เป็นคนแข็งกระด้างเย่อหยิ่ง ชอบดูถูกคน ไม่เคารพนับถือกราบไหว้ แสดงความเอื้อเฟื้อแก่ผู้ที่สมควรได้รับการปฏิบัติเช่นนั้น ด้วยกรรมนั้น ซึ่งถือปฏิบัติพรั่งพร้อมถึงที่แล้ว ตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก หรือมิฉะนั้นหากมาสู่ความเป็นมนุษย์ จะเกิด ณ ที่ใด ๆ ในภายหลัง ก็จะเป็นคนมีตระกูลต่ำ
                                                        
สตรีหรือบุรุษผู้ไม่เป็นคนแข็งกระด้าง เย่อหยิ่ง แสดงความเคารพนับถือกราบไหว้ เอื้อเฟื้อแก่ผู้สมควรได้รับการปฏิบัติเช่นนั้น ด้วยกรรมนั้น ซึ่งถือปฏิบัติพรั่งพร้อมถึงที่แล้ว  ตายไปย่อมเข้าถึงสุคติ โลกสวรรค์ หรือมิฉะนั้นหากมาสู่ความเป็นมนุษย์ จะเกิด ณ ที่ใด ๆ ในภายหลังก็จะเป็นคนมีตระกูลสูง

7.   สตรีหรือบุรุษผู้ไม่เข้าหาไม่สอบถามสมณะหรือพราหมณ์ ว่าอะไรดี อะไรชั่ว อะไรมีโทษ ไม่มีโทษ อะไรควรปฏิบัติ ไม่ควรปฏิบัติ อะไรเมื่อทำจะเป็นไปเพื่อประโยชน์สุขชั่วกาลนาน ด้วยกรรมนั้น ซึ่งถือปฏิบัติพรั่งพร้อมถึงที่แล้ว ตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก หรือมิฉะนั้นหากมาสู่ความเป็นมนุษย์ จะเกิด ณ ที่ใด ๆ ในภายหลัง ก็จะเป็นคนปัญญาทราม

สตรีหรือบุรุษผู้รู้จักเข้าหาสอบถามสมณะหรือพราหมณ์ ว่าอะไรดี อะไรชั่ว เป็นต้น ด้วยกรรมนั้น ซึ่งถือปฏิบัติพรั่งพร้อมถึงที่แล้ว  ตายไปย่อมเข้าถึงสุคติ โลกสวรรค์ หรือมิฉะนั้นหากมาสู่ความเป็นมนุษย์ จะเกิด ณ ที่ใด ๆ ในภายหลังก็จะเป็นคนมีปัญญามาก

กุศล-อกุศล                 

                    ดังได้กล่าวไว้แต่ตอนต้น ในเรื่องของ “กรรม” และ “วิบาก” คือผลของกรรมแล้ว  ก็จะต้องกล่าวถึง กุศล อกุศล บุญ บาป ซึ่งกรรมดีมักเรียกกันว่า “กุศลหรือบุญ” กรรมชั่ว เรียกว่า “อกุศล หรือ บาป” ซึ่งในที่นี้อยากจะขอทบทวนให้ท่านผู้อ่านที่ยังไม่ทราบ ได้มีโอกาสศึกษาดูว่า กุศลหรืออกุศล เกิดขึ้นได้อย่างไร ซึ่งจะได้เกิดความคิดที่เรียกว่า “รู้จักดี” “รู้จักชั่ว” ตามเหตุและผลแห่งกรรมวิบาก ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญในการประพฤติปฏิบัติตนได้อย่างถูกต้องต่อไป

                   ในทางพระพุทธศาสนาได้แสดงถึงกลไกของผลกรรมที่ปรากฏเป็นนามธรรมถึงผลของ “อกุศลกรรม” ว่ามีโทษแสนสาหัสกว่าทางโลกมากนัก  และเป็นสาเหตุที่จะต้องตกลงไปสู่อบายภูมิตามกลไกแห่งกรรมดังนี้

1.   โลภะ คือ ความโลภ ผู้ใดทำอกุศลกรรมในข้อนี้ไว้ เมื่อตายไปจะต้องไปเกิดใน “เปตติวิสยภูมิ” ในเปรตหรืออสุรกายภูมิ

2.   โทสะ คือ ความโกรธ  ผู้ใดทำอกุศลกรรมในข้อนี้ไว้ เมื่อตายไปจะต้องไปเกิดใน “นิรยภูมิ”หรือ “นรก” เพื่อชดใช้กรรมที่นั่น

3.   โมหะ คือ ความหลง  ผู้ใดทำอกุศลกรรมในข้อนี้ เมื่อตายไปจะต้องไปเกิดใน “ติรัจฉานภูมิ” คือเกิดเป็นสัตว์เดรัจฉาน เช่น งู ไก่ เป็ด  สุนัข เสือ เป็นต้น

                   ส่วนผู้สร้างแต่กรรมดี ย่อมได้รับผลตอบแทนในทางที่ดี คือ อย่างต่ำก็เกิดมาเป็นมนุษย์ สูงขึ้นไปก็เป็นเทพเทวาในระดับต่าง ๆ กันไป  ดังนั้นหนทางแห่งการสร้างกรรมดี กรรมชั่ว ย่อมแสดงไว้อย่างชัดเจนเหมือนแผนที่เดินทาง ที่จะไปสู่จุดหมายปลายทางแห่งชีวิตในภายภาคหน้านั่นเอง

กุศลกรรมบถ

                   หมายถึง หนทางแห่งการสร้างกรรมดี หรือ ทำความดี อันเป็นหนทางไปสู่สุคคติภูมินั่นเอง ถือได้ว่าเป็น กามาวจรกุศลกรรม ซึ่งเป็นกรรมฝ่ายบุญขั้น กามาพจร  ที่เป็นตัวการบันดาลกรรมวิบาก คือให้ผลเป็นความสุขในทางกามสุคติภูมิ ประกอบไปด้วยข้อกำหนด 10 ประการ

·     กายกรรม 3 ได้แก่กุศลเจตนาที่เกิดขึ้นภายในกายทวาร ได้แก่

-ปาณาติปาตา  เวรมณี  เว้นจากการเบียดเบียนทำลายชีวิต     สัตว์ที่มีปราณ

-อทินนาทานา เวรมณี   เว้นจากการถือเอาสิ่งของที่เขามิได้ให้

-กาเมสุมิจฉาจารา เวรมณี เว้นจากการประพฤติผิดในกาม

·      วจีกรรม 4 ได้แก่กุศลกรรมที่เกิดขึ้นทางวจีทวาร ได้แก่

-มุสาวาทา เวรมณี คือ เว้นจากการพูดเท็จ

-ปิสุณายวาจา เวรมณี คือ เว้นจากการพูดส่อเสียด

-ผรุสายวาจา เวรมณี คือ เว้นจากการพูดคำหยาบ

-สัมผัปปลาปะ  เวรมณี คือ เว้นจากการพูดเพ้อเจ้อ

·      มโนกรรม 3 ได้แก่กุศลกรรมที่เกิดขึ้นทางมโนทวาร ได้แก่

-อนภิชฌา คือ ไม่ละโมบคอยจ้องอยากได้ของเขา

-อพยาบาท คือ ไม่คิดร้ายเบียดเบียนเขา

-สัมมาทิฎฐิ คือ เห็นชอบตามคลองธรรม

                   ดังนั้นกามาวจรกุศลกรรมทั้ง 10 ประการที่กล่าวมาแล้วนี้ ย่อมก่อให้เกิดอานิสงส์เป็นที่รักใคร่ของคนทั่วไป ดังนั้นบางทีก็เรียกว่า “กุศลกรรมบถ” หรือ “สุจริตกรรม” ก็ได้

อกุศลกรรมบถ

                   หมายถึง หนทางแห่งความชั่ว หรือ ทำความเลว อันเป็นหนทางไปสู่ทุคติภูมินั่นเอง ประกอบไปด้วยข้อกำหนด 10 ประการเช่นกัน

·     กายกรรม 3 ได้แก่

                                        -ปาณาติบาต  การเบียดเบียนทำลายชีวิต

-อทินนาทาน   การถือเอาสิ่งของที่เขามิได้ให้

-กาเมสุมิจฉาจาร การประพฤติผิดในกาม

·     วจีกรรม 4 ได้แก

-มุสาวาท  คือ การพูดเท็จ

-ปิสุณาย คือ การพูดส่อเสียด

-ผรุสาย คือ การพูดคำหยาบ

-สัมผัปลาปะ  คือ การพูดเพ้อเจ้อ

·      มโนกรรม 3 ได้แก่

-อภิชฌา คือ ละโมบคอยจ้องอยากได้ของเขา

-พยาบาท คือ คิดร้ายเบียดเบียนเขา

-มิจฉาทิฎฐิ คือ เห็นผิดไปจากคลองธรรม

ภพภูมิ

                ภพ หมายถึง โลกอันเป็นที่อยู่ของหมู่สัตว์ “ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ภพเป็นไฉน ภพทั้งสามเหล่านี้คือ กามภพ รูปภพ อรูปภพ นี้เรียกว่า “ภพ”

ภูมิจตุกะ  ภพภูมิต่าง ๆ นั้นอาจจะแสดงได้โดยย่อดังนี้

1.  อบายภูมิ 4  เรียกว่า ”ทุคคติภูมิ” เป็นที่เกิดแห่งสัตว์ทั้งหลายที่ทุกข์ยากลำบาก  ประกอบไปด้วย

·        นิรยภูมิ                                  โลกนรก

·        เปตติวิสยภูมิ                            โลกเปรต

·        อสุรกายภูมิ                              โลกอสุรกาย

·        ติรัจฉานภูมิ                              โลกเดียรัจฉาน

นรกนิรยภูมิ

                   หมายถึงอาณาเขตหรืออาณาบริเวณดินแดนอันกว้างใหญ่ไพศาลคล้ายกับอาณาจักรหรือประเทศในโลกมนุษย์ ที่มีไว้รองรับหรือลงโทษผู้ทำบาป เบาหนักตามความผิดที่กระทำไว้ ซึ่งจะพบแต่ความทุกข์แสนสาหัส จนกว่าจะชดใช้กรรมหมด

                   นรกภูมิประกอบไปด้วย มหานรก 8 ขุมใหญ่ ประกอบด้วย

1.   สัญชีวะนรก หมายถึงนรกที่ไม่มีวันดับชีพ นายนริยบาลผู้มีมือถืออาวุธอันมีแสง ฟันซึ่งสัตว์นรกทั้งหลาย สัตว์นรกเหล่านั้น แม้ถูกฟันจนตายแล้วก็กลับเป็นขึ้นได้อีก ฟิ้นมีชีวิตรับกรรมแบบเดิมอีก เป็นเช่นนี้จนกว่าจะหมดกรรม เกณฑ์เฉลี่ยหรืออายุกรรมหรือระยะเวลาที่ต้องโทษ 500 ปี เกิดจากบุพกรรมชอบฆ่าหรือเบียดเบียนทำร้ายสัตว์เป็นประจำ ภายหลังการสิ้นกรรมในโลกมนุษย์ จะต้องมารับกรรมในนรกขุมนี้ นรกนั้นจึงเรียกว่า “สัญชีวะ”

2.  กาฬสุตตะนรก  หมายถึงขุมนรกที่ถูกลงโทษด้วยการที่นายนิรยบาลทั้งหลายตีด้วยเส้นเชือกดำ แล้วก็ถากหรือตัดซึ่งสัตว์ที่เกิดในนรกนั้น ด้วยเครื่องประหาร มี ขวาน จอบ มีด เลื่อยเป็นต้น วิธีการลงโทษคล้ายกับสัญชีวะนรก ต่างกันด้วยระยะเวลาที่ต้องโทษ 1,000 ปี เกิดจากบุพกรรมที่ได้ทำร้ายต่อบิดามารดา ครูอาจารย์ หรือผู้มีพระคุณ รวมทั้งการทำร้ายสัตว์สารพัดวิธีจนบาดเจ็บสามหัสหรือเสียชีวิต เหตุนั้นนรกนั้น ชื่อว่า”กาฬสุตตะ”

3. สังฆาตะนรก หมายถึงขุมนรกที่มีการลงโทษในสถานหนัก เพราะอุปกรณ์ลงโทษนั้นเป็น ภูเขาเหล็กที่สูงใหญ่ มีแสงไฟอันลุกโพลง ที่จะคอยบดขยี้ร่างสัตว์ใจหยาบบาปช้าซึ่งสัตว์ที่เกิดในนรกนั้น ให้ละเอียดเป็นจุณไป นอกจากนี้ บรรดาสัตว์ที่เกิดมารับโทษภัณฑ์ยังแปลกประหลาดต่างจากนรกขุมอื่น คือ มีศีรษะและหน้าตาเป็นสัตว์ต่าง ๆ เช่น ศีรษะเป็นควาย หมู สุนัข แพะ เสือ เป็นต้น แต่บางตัวศรีษะเป็นมนุษย์แต่ลำตัวเป็นสัตว์ และจะต้องถูกทารุณทรมานจนตาย แล้วกลับฟื้นขึ้นมารับกรรมต่อไปอีก จนกว่าจะหมดเวรกรรม ระยะเวลาที่ต้องรับโทษ 2,000 ปี  เกิดจากบุพกรรมที่ชอบฆ่าหรือทำร้ายสัตว์ให้ได้รับความทุกข์ทรมานเป็นนิตย์  ระยะเวลาต้องโทษนานกว่ากัน เพราะปริมาณของอกุศลกรรมที่ได้กระทำลงไป  เหตุนั้นนรกนั้นชื่อว่า “สังฆาตะ”

4. โรรุวะนรก หมายถึงขุมนรกที่มีการลงโทษด้วยวิธีการ ที่สัตว์นรกทั้งหลายจะถูกนำตัวเข้าไปทรมานในดอกบัวเหล็กขนาดใหญ่ที่มีเป็นจำนวนมาก สัตว์นรกนั้นจะถูกตรึงอยู่ในดอกบัวอย่าแน่นหนา แล้วจะมีเปลวไฟพุ่งเข้าเผาพลาญอย่างมรมานจนสิ้นใจ เพราะเปลวไฟเข้าไปสู่ทวารทั้ง 9  นรกขุมนี้จึงมักระงมไปด้วยเสียงแผดร้องด้วยความเจ็บปวด ระยะเวลาที่ต้องรับโทษนั้น 4,000 ปี  ส่วนบุพกรรมนั้นเกิดจากสมัยเป็นมนุษย์ทำงานอยู่กับขบวนการยุติธรรม เช่น ผู้พิพากษา ตุลาการ ทนายความ ตำรวจ เป็นต้น แล้วเกิดกระทำทุจรติต่อหน้าที่  หรือผู้ที่ชอบคดโกงทรัพย์สินหรือยักยอกทรัพย์สินของคนอื่นมาเป็นของตัว เอาศาสนามาบังหน้าหาผลประโยชน์ส่วนตน หญิงชายที่ชอบคนชู้ หรือสมคบชู้ฆ่าภรรยาหรือสามีเสียชีวิต จะต้องลงในนรกขุมนี้ นรกนั้นเรียกว่า  “โรรุวะนรก”

5.   มหาโรรุวะนรก หมายถึงขุมนรกที่มีการลงโทษคล้ายกับ โรรุวะนรก ที่ถูกไฟนรกเผาไหม้ในขณะที่ถูกตรึงอยู่บนดอกบัวเหล็กที่มีกลีบแหลมคม ยังจะต้องถูกนายนิรยบาลฟาดด้วยกระบองเหล็กเพิ่มเติมจนขาดใจตาย แล้วจะฟื้นคืนชีพขึ้นมาใหม่ และถูกหมุนเวียนลงโทษต่อไปอีกจนกว่าจะหมดวาระกรรม โทษในนรกขุมนี้มีอายุ  8,000 ปี บุพกรรมเกิดจากการฆ่าสัตว์หรือมนุษย์ให้ตายไป หรือ ชอบปล้นเอาสมบัติของพระศาสนา หรือ พ่อแม่ของตนจะถูกลงโทษในนรกขุมนี้

6.  ตาปนะนรก  นรกที่ยังสัตว์ทั้งหลายผู้ลามก ให้นั่งตรึงติดอยู่ในหลาวเหล็กจำนวนนับหมื่นที่มีไฟร้อนแดงแล้วให้ไฟไหม้อยู่  สัตว์นรกนั้นจะถูกเสียบตรึงเหมือนลูกชิ้นปิ้งหรือหมูปิ้งย่าง ทั้งปวด ทั้งแสบ ทั้งร้อน และจะถูกสุนัขตัวขนาดใหญ่และดุร้าย ตรงเข้าไปดึงทึ้งร่างกายลากออกมาจากเหล็กที่เสียบคา เพื่อเอาไปฉีกกินเป็นอาหาร พอลมแห่งกรรมพัดมาต้องเศษชิ้นส่วนร่างกายก็จะฟื้นคืนชีพขึ้นมารับโทษทัณฑ์ต่อไปอีก จนกว่าจะหมดอายุกรรม 16,000 ปี บุพกรรมเกิดจากสมัยเป็นมนุษย์นิยมกันอาหารที่ทำจากสัตว์ที่ยังมีชีวิต  กลุ่มบุคคลที่ประกอบอาชีพค้าชีวิตสัตว์เป็น ๆ ที่นำไปฆ่าเป็นอาหาร แม้จะทำโดยความจำเป็นแห่งอาชีพก็ไม่อาจหลีกพ้นกรรมแห่งนี้ได้ ผู้นิยมกินอาหารที่ปรุงจากสัตว์เป็น ๆ เช่น กุ้งเผา หมูหัน ไก่ย่าง ไก่อบฟาง ปลาเผา เป็นต้น ล้วนจัดเป็นกลุ่มบุคคลชที่ร่วมประกอบอกุศลมูลร่วมกัน เหตุนั้นนรกนั้น “ตาปนะนรก”

7. มหาตาปนะนรก  นรกใดยังสัตว์ทั้งหลายผู้ลามกให้ขึ้นภูเขาเหล็กที่กำลังร้อน แล้วตกลงไปสู่หลาวที่อยู่ข้างล่างด้วยอำนาจของลมและไฟไหม้อยู่ ด้วยอาณาบริเวณอันกว้างใหญ่ไพศาลที่มีกำแพงสูงล้อมโดยรอบยากที่ผู้ใดจะเล็ดลอดหนีไปได้ เบื้องหน้าเป็นภูเขาเพลิงอันร้อนแรงที่บรรดานายนิรยบาลบังคับให้สัตว์นรกไต่ขึ้นไป ใครขัดขืนก็จะถูกทิ่มแทงด้วยหอกหลาวแหลนที่แหลมคมที่มีไฟลามเลียอยู่ตลอดเวลา แต่เมื่อต้องปีนป่ายไปบนภูเขาสูงยังไม่ทันถึงยอด ก็จะตกล่วงลงมาสู่พื้นเพราะทนความร้อนแรงจนผิวเนื้อไหม้เกรียมไม่ไหว แต่พอตกลงมาถึงพื้นก็จะถูกเหล็กแหลมคมที่หล่อลุกด้วยเปลวไฟอีกเช่นกันเสียบทะลุราวกับเนื้อย่างฉะนั้น อายุเกณฑ์เฉลี่ยของสัตว์ต้องโทษเป็นระยะเวลา ครึ่งอันตรกัปเกิดจากบุพกรรมการฆ่าสัตว์ตัดชีวิตหรือสังหารชีวิตมนุษย์ด้วยกัน โดยเฉพาะผู้ชอบฆ่ามนุษย์เป็นจำนวนมาก เช่น พวกมือปืนรับจ้าง การลอบวางระเบิดทำให้ผู้คนเสียชีวิตเป็นจำนวนมาก เหตุนั้นนรกนั้นเรียกว่า “ปตาปนะ” หรือ “มหาตาปนะ”

8.  อเวจีนรก หมายถึงขุมนรกที่ใหญ่และน่ากลัวที่สุด กล่าวกันว่านรกแต่ละขุมนั้น ไม่มีการลดหย่อนหรือผ่อนโทษหรือจะให้สัตว์นรกได้หยุดพักขณะรับโทษนั้นแม้เพียงนิดเดียว การเสวยทุกข์ไม่มีว่างเลยในนรกนั้น  มีแต่ไฟนรกที่ลุกโชนและเผาผลาญอยู่ตลอดเวลา กล่าวกันว่ามีอายุขัยแห่งกรรมนั้น หนึ่งอันตรกัป บุพกรรมของสัตว์โลกที่จะต้องลงมาเสวยทุกข์ในนรกขุมนี้ประกอบด้วย อนันตริยกรรม 5 ประการ คือ ฆ่ามารดา ฆ่าบิดา ฆ่าพระอรหันต์ ทำร้ายพระพุทธเจ้าแม้เพียงโลหิตออกเล้กน้อย ยังสงฆ์ให้แตกแยก เหตุนั้น นรกนั้นจึงเรียกว่า “อเวจีนรก”

                   อุสสทนรก  คือนรกขุมเล็ก ที่รายล้อมเป็นบริวารของมหานรกทั้ง 8 มหานรกขุมหนึ่ง ๆ จะมี “อุสสทนรก” ทั้ง 4 ขุมอยู่ในแต่ละทิศ ปรากฏรวม 4 ทิศ ดังนั้นมหานรกแต่ละขุมจึงมี “อุสสทนรก” เป็นบริวารรวม 16 ขุม เมื่อรวมอุสสทนรกของมหานรกทั้ง 6 เข้าด้วยกัน จะทำให้มีอุสสทนรกถึง 128 ขุม

                ดังนั้นอุสสทนรกในทิศต่าง ๆ ของแต่ละมหานรกนั้น จะมีชื่อเรียกที่เหมือนกัน จะแตกต่างกันแต่เพียงโทษหนักเบาเท่านั้น ในที่นี้จะได้กล่าวถึง อุสสทนรกที่ล้อมรอบเป็นบริวารในทิศบูรพาของมหานรกขุมที่ 1 คือ สัญชีวมหานรก เป็นตัวอย่างเบื้องต้นเท่านั้น

1.   คูถะนรก หมายถึงสัตว์นรกทั้งหลายที่ยังมี อกุศลกรรมเหลืออยู่ ถึงแม้พ้นจาก มหา       นรกแล้ว ก็ยังไม่หลุดพ้น ยังคงต้องเสวยทุกข์ต่อไป คือถูกเบียดเบียนอยู่ใน นรกอุจจาระเน่าที่มีหมู่หนอนเป็นอันมาก ซึ่งแต่ละตัวมีปากแหลมดังเข็ม ตัวอ้วนใหญ่เท่าช้างสาร แลดูน่าเกลียดน่ากลัวมาก  เมื่อพบเห็นสัตว์นรกที่ตกลงมาสู่คูถนรก ก็จะพากันแสดงอาการดีใจ เข้ารุมล้อมรอบกาย เข้ารุมแทะกัดกินสัตว์นรกนั้นจนเหลือแต่กระดูก เมื่อเหลือแต่กระดูกก็จะกัดกินกระดูกต่อไป ต้องเสวยทุกขเวทนาอยู่ในคูถนรกนี้จนกว่าจะสิ้นกรรมที่ทำไว้

2.   กุกกุฬนรก หมายถึงสัตว์นรกทั้งหลายที่ยังมี อกุศลกรรมเหลืออยู่ ถึงแม้พ้นจาก คูถะนรกแล้ว ก็ยังไม่หลุดพ้น ยังคงต้องเสวยทุกข์ต่อไป คือถูกเบียดเบียนอยู่ใน นรกขี้เถ้าร้อน ที่อยู่ติดกับคูถะนรก จนเถ้ารึงร้อนนั้นแผดเผาสรีระของสัตว์นรกนั้น ย่อยยับละเอียดเป็นจุณไป  ต้องเสวยทุกขเวทนาอยู่ในกุกกุฬนรกนี้จนกว่าจะสิ้นกรรมที่ทำไว้

3.   อสิปัตตนรก หมายถึงสัตว์นรกทั้งหลายที่ยังมี อกุศลกรรมเหลืออยู่ ถึงแม้พ้นจาก นรกขี้เถ้าร้อนแล้ว ก็ยังไม่หลุดพ้น ยังคงต้องเสวยทุกข์ต่อไป คือถูกเบียดเบียนอยู่ใน นรกป่าไม้งิ้วไม้ดาบที่อยู่ติดกับกาฬสุตตะนรกนั่นเอง ลักษณะเป็นสวนอุทยานอันกว้างใหญ่  มีต้นไม้คล้ายต้นมะม่วงดูร่มรื่น ก็คิดจะเข้าไปพักผ่อนใต้ร่มเงานั้น ยังมิพันได้นั่งพักผ่อน ก็จะปรากฏลมกรรโชกแรง จนต้นไม้ไหวใบร่วงหล่นกลายเป็นหอกดาบอันคมกล้า  เข้าทิ่มแทงสัตว์นรกทั้งหลายจนเป็นแผลเหวอะหวะ  ถูกแขน ขา ลำตัว ก็ขาดทันที สัตว์นรกเหล่านั้นก็จะแตกตื่นตกใจวิ่งหนีวุ่นวาย พอพ้นจากสถานที่นั้นก็จะปรากฏกำแพงไฟลุกโชติช่วงผุดขึ้นมาเหนือปฐพีขวางหน้าเอาไว้ ทำให้ตกใจหาทางหนีกันเป็นโกลาหล ร่างกายโทรมไปด้วยเลือดที่ไหลออกมาจากบาดแผล  ครานั้นเองก็จะปรากฏสุนัขนรกตัวใหญ่ขนาดช้างสาร เข้าวิ่งขบกัดกินเลือดเนื้อแห่งสัตว์นรกนั้นจนเหลือแต่กระดูก ส่วนบนอากาศจะปรากฏนกแร้งนรกปากเหล็ก เข้ารุมจิกตีเยื้อแย่งจิกกินเนื้อเหล่านั้นอีกด้วย ต้องเสวยทุกขเวทนาอยู่ใน อสิปัตตนรก จนกว่าจะสิ้นกรรมที่ทำไว้

4.   เวตรณีนรก หมายถึงสัตว์นรกทั้งหลายที่ยังมี อกุศลกรรมเหลืออยู่ ถึงแม้พ้นจากนรกป่าไม้ดาบแล้ว ก็ยังไม่หลุดพ้น ยังคงต้องเสวยทุกข์ต่อไป คือถูกเบียดเบียนอยู่ใน นรกแม่น้ำเค็มที่มีหวายหนามเล็กล้อมรอบเป็นขอบขัณฑ์  ที่อยู่ติดกับอสิปัตตนรกนั่นเอง นรกขุมนี้จะปรากฏดอกปทุมหลากหลายลอยอยู่ในแม่น้ำ สัตว์นรกทั้งหลายเข้าใจว่าเป็นแม่น้ำเย็นสบาย ก็จะวิ่งกระโจนลงไปเพื่ออาบดื่มกิน ก็จะถูกเครือหวายแหลมคมเหมือนหอกดาบ กรีดร่างกายจนเป็นแผลถูกความเค็มของน้ำแทรกเข้าจะได้รับทุกขเวทนาเป็นอันมาก ฉับพลันก็ปรากฏเป็นเปลวไฟลุกท่วมขึ้นในลำแม่น้ำ เผาผลาญ จนไหม้เกรียมเหมือนต้นไม้ในป่าที่เผา แม้จะดำน้ำหนีลงล่างก็ต้องถูกคมมีดบาง ซึ่งหงายอยู่ภายใต้พื้นน้ำนั้นบาดเอา เท่านี้ยังไม่พอนายนิรยบาลก็จะเอาเหล็กแหลมคมทิ่มแทงลงไปใต้น้ำ เหมือนเอาฉมวกแทงปลาในแม่น้ำ เสร็จแล้วใช้เบ็ดนรกเกี่ยวเอาตัวขึ้นมาวางบนแผ่นเหล็กร้อน ๆ จับอ้าปาก เอาเหล็กก้อนร้อน ๆ ยัดใส่เข้าไปในปาก จนปากคอไหม้ ถึงลำไส้ก็ไหม้ละลายทะลักออกมา ยังถูกจับกรอกด้วยน้ำทองแดงร้อน ๆ  จนอวัยวะภายในพังพินาศจนหมดสิ้น ต้องเสวยทุกขเวทนาอยู่อย่างนั้นจนกว่าจะสิ้นกรรม

                   ในมหานรกขุมหนึ่ง ๆ นั้น มีอุสสทนรก ขุมละ 16 เป็นบริวาร ดังนั้นจะมีอุสสทนรกทั้งหมด 128 ขุม

ยมโลกนรก

                   สัตว์นรกทั้งหลาย เมื่อได้เสวยทุกข์อยุ่ใน มหานรกและอุสสุทนรกดังได้กล่าวมาแล้ว หากกรรมยังไม่สิ้นสุด ก็จะต้องไปเสวยกรรมในนรกอีกประเภทหนึ่ง ซึ่งมีชื่อเรียกว่า ยมโลกนรก  ตั้งอยู่ในสถานที่ถัดจากอุสสุทนรกออกไป เป็นนรกบริวารของมหานรกทั้ง 8 และมหานรกแต่ละขุมนั้น จะมียมโลกนรกล้อมเป็นบริวารอยู่ทิศเบื้องหน้า 10 ขุม ทิศเบื้องหลัง 10 ขุม ทิศขวา 10 ขุม ทิศซ้าย 10 ขุม รวมทั้ง 4 ทิศเป็น 40 ขุม ดังนั้นมหานรกทั้ง 8 ขุม แต่ละขุมมี ยมโลกนรก เป็นบริวาร 40 ขุม จึงมียมโลกนรกทั้งหมด 320 ขุมเป็นบริวาร

                   ยมโลกนรกที่ล้อมรอบเป็นบริวารของ มหานรกแห่งหนึ่ง ๆ ในแต่ละทิศนั้นจะมีชื่อและอาการเสวยทุกข์โทษเหมือนกัน แตกต่างกันเพียงโทษหนักเบาตามชั้นของมหานรกนั้น ๆ

โลกันตนรก

                   นรกขุมนี้จัดว่าเป็นนรกขุมพิเศษ ที่จัดว่าใหญ่มากและแปลกประหลาดกว่านรกขุมอื่น ๆ เพราะอยู่นอกจักรวาล  สถานที่ตั้งอยู่ในระหว่างโลกจักรวาล 3 โลก  เปรียบเหมือนเราเอาดอกบัว 3 ดอกมาเรียงชิดติดกัน จะเห็นว่าในระหว่างดอกบัวทั้ง 3 จะเกิดช่องว่างขึ้นในท่ามกลางระหว่างดอกบัวนั้น ตรงนั้นแหละเป็นเหมือนรอยต่อเชื่อมของจักรวาลทั้ง 3  เ ป็นที่ตั้งของ โลกันตนรก  ซึ่งแปลว่านรกอยู่สุดโลกจักรวาล

                   ในสถานที่แห่งนี้มีแต่ความมืดมิด แสงดาวหรือแสงเดือนแสงตะวันส่องเข้าไปไม่ถึง มืดมนอนธการ ไม่สามารถมองเห็นอะไรได้แม้แต่นิดเดียว

                   สัตว์นรกที่ไปอุบัติในนรกขุมนี้ จะมีรูปกายใหญ่โตยิ่งนัก เล็บมือเล็บเท้ายาวใหญ่  และต้องอาศัยเล็บมือเล็บเท้าเกาะอยู่ตามชายเชิงจักรวาลห้อยโหนตัวอยู่ชั่วนิจนิรันดร  เหมือนค้างคาวห้อยเกี่ยวตัวตามกิ่งไม้ มีความเป็นอยู่อย่างแสนสาหัส มีความรู้สึกเหมือนอยู่คนเดียวในโลก เพราะมองไม่เห็นใครหรือมองเห็นอะไรเลยได้แต่โยนตัวเปะปะไปมาอยู่อย่างนั้น จนเมื่อได้ปีนป่ายตะกายไปถูกมือของกันและกันเข้า ก็สำคัญผิดด้วยความหิวโหยว่า นั้นคืออาหารอันโอชะ  ก็มีกิริยาอาการแย่งชิงฉกคว้า จนเผลอตัวปล่อยมือที่เกาะเกี่ยวกันอยู่ ทำให้ตกลงไปสู่ความมืดมิดเบื้องล่างทันที

                   ทะเลน้ำกรดอันเย็นยะเยือกที่เบื้องล่าง ก็จะเป็นสถานที่สัตว์นรกเหล่านั้นหลุดล่วงตกลงไปนั่นเอง  ความเย็นเฉียบและความเป็นกรดละลายอย่างแรง ทำให้ร่างของสัตว์นรกเหล่านั้นถึงกับเปื่อยยุ่ยพังแหลกลงไปในพริบตา  แล้วค่อยกลับฟื้นคืนชีวิตขึ้นมาใหม่ พอรู้สึกถึงความเย็นนั้นก็จะพยายามตะเกียกตะกายปีนป่ายขึ้นมาเกาะเชิงขอบจักรวาลด้วยความยากแสนสาหัส เกี่ยวตัวอยู่อย่างนั้น พอสะเปะสะปะเจอะกันเข้าอีก ก็คิดว่าเป็นอาหารอันโอชะ  ก็จะตะปบแย่งชิงกอดคอกันตกลงไปในทะเลน้ำกรดอีก  เฝ้าเวียนตายเวียนเกิดด้วยความทุกข์ทรมานอยู่อย่างนี้ไม่มีที่สิ้นสุดชั่ว พุทธันดรกัปหนึ่ง  จึงจะหลุดพ้นจากนรกโลกันต์ขุมนี้

                   บุพกรรมที่ต้องมาต้องโทษในนรกขุมนี้นั้น เกิดจากการประกอบกรรมร้ายกาจหยาบช้าลามกเป็นยิ่งนัก เช่น ประทุษร้ายทรมานบิดามารดา ขาดความกตัญญูรู้คุณ หรือเป็นมิจฉาทิฐิกบุคคล ไม่เชื่อบุญบาป ไม่เชื่อนรกสวรรค์ แล้วสร้างกรรมอยู่เป็นนิตย์ หรือ ประทุษร้ายผู้ทรงศีลทรงธรรม หรือ ทำปาณาติบาตรเป็นอาจินต์ อำนาจอกุศลเหล่านั้นจึงชักนำให้มาเกิดในนรกขุมนี้ ต่อเมื่อมีสมเด็จสัมมาสัมพุทธเจ้าอุบัติขึ้นมาในโลก จึงจะปรากฏเป็นแสงสว่างวาบขึ้นมานิดหนึ่งประมาณชั่วฟ้าแลบเท่านั้น

การจำแนกโทษของสัตว์นรก

                   เมื่อได้ศึกษาถึง นรก ขุมต่าง ๆ พอเป็นสังเขปแล้ว คงจะทำให้ท่านทั้งหลายได้ เกรงกลัวบาปกันบ้างดังที่จะได้กล่าวเป็นอุทาหรณ์ ถึงบุพกรรมของสัตว์ที่จะต้องไปชดใช้กรรมในนรกขุมต่าง ๆ ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว ข้างต้นดังนี้พระราชา มหาอำมาตย์ และผู้ที่มีอำนาจมาก  เวลาอยู่ในมนุษย์โลก เบียดเบียนบุคคลที่ต่ำกว่าตน โดยความไม่เป็นธรรม หรือพวกมหาโจรที่ปล้นและทำลายบ้านเมือง ตลอดถึงฆ่าคนแล้วเอาทรัพย์สมบัติหนีไป บุคคลที่ได้กล่าวมานี้ เมื่อตายแล้วได้ไปเสวยทุกข์อยู่ใน สํญชีวะนรก เป็นส่วนมาก