สมาธิ ชั้นที่ 1 ได้แก่

สมาธิ ชั้นพื้นฐาน นั้น ท่านทั้งหลายต้องจดจำ ให้แม่นมั่น และแม่นยำ เพื่อเป็นเครื่องเตือนตัวเองอยู่เสมอว่า

สมาธิ ชั้นพื้นฐาน คือ " การฝึก หรือปฏิบัติ เพื่อควบคุม ความคิด ความรู้สึก และอารมณ์ มิให้ฟุ้งซ่าน หรือ การฝึก ปฏิบัติ สมาธิ ชั้นพื้นฐาน เพื่อ ควบคุม ความคิด ความรู้สึก และอารมณ์ มิให้เกิดขึ้น ขณะปฏิบัติ"

แต่ตามธรรมชาติ ของมนุษย์ ล้วน ต้องมีความรู้สึก เมื่อได้สัมผัสทางอายตนะ ไม่ว่าจะเป็นทาง หู ตา จมูก ลิ้น กาย ใจ และไม่ว่าจะเป็นการสัมผัส ที่ได้เคยสัมผัสผ่านไปนานเท่าไหร่ก็ตาม แต่ความจำการสัมผัสนั้นยังอยู่ภายในร่างกาย หรือจะเป็นการสัมผัส ณ. ปัจจุบัน ก็ตามแต่

ความรู้สึก อันเกิดจากการได้รับการสัมผัส ทางอายตนะ ทั้งหลายเหล่านั้น จะก่อให้เกิดเป็นความคิด และอารมณ์ ต่างๆกันไป นี้เป็น ความรู้ พื้นฐานว่า ขณะปฏิบัติ สมาธิ หรือฝึกสมาธิ ย่อมจะเกิดความรู้สึก แต่หากเราระงับหรือบังคับตัวเอง คือ ไม่คิด หรือแก้ไขมิให้ความรู้สึก บางสิ่งบางอย่าง เกิดขึ้น นั้นคือ การควบคุม อันเป็นผล คือความมีสติ สัมปชัญญะ
การที่เราจะสามารถระงับ หรือควบคุม ไม่ให้คิด ไม่ให้มีอารมณ์ ไม่ให้มีความรู้สึก หรือมีความรู้สึก ก็สามารถควบคุมได้นั้น ก็ดังที่เคยได้สอนให้กับท่านทั้งหลายไปแล้วว่า
นั่นก็คือ การ เอาใจจดจ่อ หรือการเอาใจฝักใฝ่ในสิ่งใดสิ่งหนึ่ง หรือจะเรียกว่า การกำหนดจิตในสิ่งใดสิ่งหนึ่ง หรือจะเรียกว่า การเอาใจเข้าไปผูกอยู่กับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เพื่อให้เกิดสมาธิ ซึ่งโดยส่วนใหญ่แล้ว มักจะใช้การเอา ใจจดจ่อ หรือการเอาใจฝักใฝ่ หรือการเอาใจเข้าไปผูกอยู่ใน ลมหาย และต้องไม่คิด นอกเหนือไปจากลมหายใจ คิดหรือกำหนดรู้แต่เฉพาะลมหายใจเพียงอย่างเดียว อย่างนี้เป็นต้น
อันนี้ต้องพิจารณาให้ดี เพราะการเขียนอธิบายนั้น อาจจะไม่ค่อยละเอียด เท่าที่ควร แต่ถ้าท่านทั้งหลายได้ปฏิบัติ หรือฝึกสมาธิ ก็จะรู้ได้ด้วยตัวเอง
เพียงแต่ข้อสำคัญ ต้องจดจำ คำจำกัดความให้แม่นยำ แต่ระลึกรู้อยู่เสมอ

กระดานสนทนา

• วิทยาศาสตร์ทางจิต ลึกลับ

บทความ

• สมาธิ